AVUKAT IYAZ ÇİMEN ‘ TELEFONU SATMADAN ÖNCE YAPILMASI GEREKENLERİ’ AÇIKLIYOR
Günümüzde hayatı kolaylaştıran akıllı telefonlar ve mobil bankacılık işlemleri bir anlık dikkatsizlik yüzünden hayatımızı karartabilir. Bugünkü yazımızda Telefonunuzu satmadan ya da servise vermeden önce yapmanız gerekenleri içeriyor. Denizli’de Mehmet Demir, 1 yıl önce eski telefonunu takas edip yeni telefon alıyor. Eski telefonundaki bilgileri silmeyi unutunca yaklaşık 1 milyon lira borçlandırılan Demir, 15 farklı icrayla da karşı karşıya kalıyor. Demir, ‘Bu zorlu süreçte eşimden de boşandım. Artık dayanacak gücüm de kalmadı. Ne olur yol, çaresi gösterin.’ sözleriyle yardım çağrısında bulunuyor.
Denizli’de bir kurumda görev yapan Mehmet Demir, yaklaşık bir yıl önce eski telefonunu takasa vererek yeni bir telefon alıyor. Demir, takasa verdiği cep telefonu içindeki kişisel bilgileri, banka şifreleri, internet bankacılığı bilgilerini silmeyi unutuyor. Hackerler tarafından Demir’in bilgileri ele geçirilerek telefon numarası kopyalanıyor. Demir’in bilgilerini kullanarak dört bankadan yüklü miktarda paralar çeken hacker, hesaplar üzerinden farklı tarihlerde para transferleri de yapıyor.
Yaklaşık 1 milyon liralık borçla karşı karşıya kalan Demir’e bankalarda icra takibi başlatıyor. Üzerine açılan 15 icra dosyası olduğunu hatırlatan Demir, göz yaşlarına hakim olamayarak, “Eski telefonlarınızı satmayın, kimseye vermeyin. Kırıp atın, gerekirse yakın. Ben yandım başkası yanmasın. Çok kötü sıkıntılı günler geçiriyorum” diyor.
Silmeyi unuttuğu telefonundaki bilgileri kullanarak kendisini dolandılar hackerlerle ilgili olarak hukuki süreç başlattığına dikkat çeken Demir, “19 Ekim 2022 tarihinde eski bir telefonum vardı. Telefonumu takas ettim. Fakat telefonumdaki içindeki bilgileri silmeyi unutmuşum. İnternet bankacılığı kredi kartı şifreleri hepsi telefonun içindeydi. Bunu ele geçiren hacker tüm bilgilerini kullanarak benim hesaplarımda bir milyon bir para hareketi oluşturmuş.
Bundan dolayı icraya düştüm. On beş tane icram var. Milletten tavsiyem ne olursunuz? Eski telefonlarınızı vermeyin. Kırın, atın ama vermeyin. Benim hayatım yandı. Kimsenin hayatı yanmasın. Dört tane bankaya yaklaşık bir milyon gibi bir borcum var. Zaten hacker bir şekilde hayatımı mahvetmişti.
Bu zorlu süreçte eşimden de boşandım. Beni öldürdüler bir daha öldürdüler. Bu kadar basit. Hepsi icraya geldi. 15 tane icram var Ne yapacağımı bilemedim. Artık dayanacak gücüm de kalmadı. Ne olur yol, çaresi gösterin. Şimdi bu zorlu süreçte 70 yaşında bir evim var köyümde, dedemden ama ona icra geldi. Banka satışa çıkardı evimi. Telefonumu savcılık aldı. Telefonum hala gelmedi” diyor.
Telefonunuzu Satarken Dikkat Etmeniz Gereken 5 Kural
Dışarıda çok çeşitli insanlar var; cep telefonunuz güvenilir, iyi biri tarafından da, art niyetli bir insan tarafından da satın alınabilir. Başınızı belaya da sokabilir. İşte cep telefonunuzu satarken dikkat etmeniz gereken 5 kural!
Cihazınızı elden çıkarırken kolay gibi görünse de eski telefonunuzu yeni sahibine teslim etmeden önce yapmanız gerekenler vardır. Tüm bilgilerinizin yedeklendiğinden, kaldırıldığından ve güvenli bir şekilde elinizde olduğundan emin olmanız önemlidir.
Telefonunuzu Operatörünüzden Devre Dışı Bırakın
Birincisi ve en önemlisi, öncelikle operatör bilgisinin silinmesi gerektiğidir. Özellikle Android telefonlarda cihazı servis sağlayıcınızdan kaldırmayı ihmal ederseniz, alıcınız zamanı geldiğinde etkinleştiremeyebilir. Bu 2. El cihazların sorunudur. Ya bunu düzeltmek için sizinle iletişime geçerlerse? E-posta adresinize veya yeni numaranıza sahip olmayabilir
Verilerinizi Yedekleyin
Verilerinizi harici sürücüye yedeklemeden önce, yeni cihazınızı alana kadar beklemek en iyisidir. Sadece telefonu değil tableti de değiştiriyorsanız, bu adımı tamamlamanın en kolay yolu, tüm önemli verilerinizi daha sonra aktarmak için bir yere kaydetmek yerine yeni cihazınıza aktarmaktır.
En önemli veriler fotoğraflar, videolar ve müziktir. SD kartınızı çıkararak ve yedeklemek için bir bilgisayara takarak, basit bir şekilde yapılabilir. Mevcut cihazınızın harici hafıza kartı yoksa, cihazı MicroUSB kablonuz ile bilgisayara bağlamanız gerekecekir. Buradan ihtiyacınız olan dosyaları bilgisayarınıza sürükleyip bırakabilirsiniz. Bu yöntemi kullanıyorsanız, unutmayın Android cihazı multimedya dosyalarını DCIM klasöründe depolar, bu nedenle cihazınızı bağlarken buna dikkat etmelisiniz.
Bunlar dışında Google hesaplarıyla zaten senkronize olduğundan, kişileri aktarmak daha da kolaydır. Google hesabı bilgilerinizi yeni cihaza eklediğinizde, kişileriniz otomatik olarak görünecektir. Kişilerinizin yedeklendiğinden emin olmak için şu adımları izleyim; Ayarlar> Hesaplar> Google> e-posta adresinize gidip “Kişiler” in işaretlendiğine ve senkronize edildiğine bakın. Daha çok veri alanı isterseniz yedekleme çözümü için, Titanium Launcher veya Carbon da dahil olmak üzere birçok sağlam yazılımı kullanabilirsiniz. iPhone kullanıyorsanız verileriniz direk hesabınızla senkronize olarak aldığınız diğer iPhone cihaza aktarılabilir.
SIM / microSD Kartları Çıkarın
Eğer kişiler ve arama kayıtlarını SIM veya microSD kartlarınızda sakladıysanız Cep telefonunuzu satarken dikkat etmeniz gereken kurallar arasında bunları çıkarmanız vardır. Zaten sim kartı satın alacağınız yeni bir telefona takacaksınız. Harici hafıza kartında da sadece kişiler değil, belgeleriniz ve görselleriniz de olabilir. Bu nedenle cihazı satarken bunların ikisinden de vazgeçmenize gerek yoktur. Bu yüzden saklamak güvenliği sağlamanın en iyi yoludur. MicroSD kartınızı başkasına vermeyi planlıyorsanız, en azından içeriğini yedeklediğinizden ve kartı iyice sildiğinizden emin olun. Ya da telefon yerleştirmek üzere yeni bir kart alın.
Şifrele / Fabrika Verilerine Sıfırla
Telefon satışı yaparken dikkat etmeniz gereken 5 kural arasında en eğlenceli bölüm budur. Verilerinizi tamamen aldınız, bunları silmek veya “fabrika ayarlarına dönmek”, sürecin geri dönüşü olmayan noktasıdır. Bunu yaptığınızda hiçbir şeyi döndüremezsiniz. Herşey sıfırlanır, geri alınamaz, bu nedenle bu adımı gerçekleştirmeden önce yukarıdaki adımları izlediğinizden emin olmalısınız. Verilerinizi silme sürecine başlamadan önce, alıcınızın ne kadar güvenilir olduğuna karar vermeniz gerekir. İlk olarak, temel bilgilerle başlayalım; Cihazdaki her şeyi sildiği için fabrika ayarlarına dönme işlemi çoğu kullanıcı için yeterli olacaktır. Bir kez gerçekleştirdiğinizde, cihazınız fabrika ayarlarına geri dönecek ve tüm bilgileriniz kaldırılacaktır. Bunu yapmanın en kolay yolu, Ayarlar> Yedekle ve sıfırla> Fabrika verilerine sıfırla seçeneğine gitmektir. PIN kodunuzu veya şifrenizi girmeniz gerekecektir (eğer önceden ayarınız varsa). Bundan sonra telefonunuz çalışmaya başlayacaktır. İşlemin tamamlanması genellikle birkaç dakika sürer. Cihazda çıkarılabilir SD kart varsa, sıfırlama işlemi büyük olasılıkla kartın içeriğini silmeyecektir. Bunu unutmayınız. Fabrika ayarlarına dönüş söz konusu olduğunda, cihazdaki verilerin çoğu silinir. Bazı cihazlarda silinmeyen birşeyler kalıp kalmadığına bakmanız gerekir. Sıfırlamanın muhtemelen gözden kaçan verileri kurtarmanın bir yolu vardır. Verilerinizin çalınmasını daha derinlemesine korumanın bir yolu, sıfırlama işlemini gerçekleştirmeden önce cihazı şifrelemektir. Cihazın şifrelenmesi, verilerin hiç kimse tarafından kurtarılamamasını sağlayacaktır (becerikli bilgisayar hackerları hariç, yani olasılıklar oldukça düşüktür ..). Şifrelemeyi seçerseniz, cihazı şifreledikten sonra fabrika verilerine sıfırlama işlemi gerçekleştirebilirsiniz.
Aslında sadece cihazı sıfırlamak da çoğu zaman yeterli olacaktır, ancak biraz daha fazla rahatlık istiyorsanız, sıfırlamadan önce şifrelersiniz. Cep telefonunuzu satarken dikkat etmeniz gereken 5 kural güvenlik içindi, şimdi ise diğer detaylara geçelim;
Yedek Aksesuarları Eklemeyi Unutmayın
Cihazınızı satarken, aksesuar eksikliği fiyatını düşürecektir. Bu nedenle cihazınızla birlikte gelen aksesuarları ve ekstraları dahil etmek her zaman önemlidir. Kulaklık, şarj cihazı ve satın aldığınız yedek telefon kılıfları vs iyi durumdaki tüm aksesuarları ekleyebilirsiniz. Cihazınız Android ise ve pilini değiştirdiyseniz, eski pili içine koyup satıcıya pili değiştirdiğinizi bildirmelisiniz. Can güvenliği için alıcının satıştan önce pil değişiminden haberi olmalıdır. Cihazınızın yeni pilinin orijinal olup olmadığına bakacaktır ve telefonda güvenliği sağlayacaktır. iOS için ise ekstra ürünlerle birlikte gönderebilirsiniz, Apple Watch u da ayrı bir şekilde satışa sunabilir. Temassız şarj cihazı varsa gönderebilir, kablosuz kulaklık varsa ekleyebilirsiniz. Tüm aksesuarların orijinal olarak sağlam bir şekilde olmasının dışında daha önemli olan ise telefonu ilk aldığınızda heyecanla açtığınız o kutudur. Eğer kutunuz varsa bunun içine aksesuarları yerleştirmeyi unutmayınız.